Migracija virtuelnih mašina

Migracija virtuelnih mašina iz jednog programa za virtualizaciju u drugi predstavlja proces u kojem se virtuelna mašina eksportuje iz jednog programa u drugi u određenom formatu. Na primjer ako smo kreirali virtuelnu mašinu u VirtualBox programu, tada tu virtuelnu mašinu možemo migrirati i pokrenuti u VMware Player programu bez potrebe da ispočetka tu istu virtuelnu mašinu kreiramo u VMware Player-u. VirtualBox i VMware Player koriste različite formate za virtuelne mašine, ali zajedničko im je što podržavaju OVF format (Open Virtualization Format), tako da virtuelna mašina kreirana u VirtualBox programu može se pokrenuti u VMware Player programu nakon konverzije u OVF format.

U narednom primjeru ću prikazati na koji način se može virtuelna mašina kreirana sa VirualBox programom migrirati i pokrenuti u VMware Player programu. Koristit ću Windows 10 virtuelnu mašinu.

Iz File menia kliknut ću Export Appliance… opciju.

Klik na Next nakon selektovanja virtuelne mašine.

U Export Virtual Appliance prozoru potrebno je odrediti lokaciju i format virtuelnw mašine. Klik na Next.

Potrebno je određeno vrijeme za konverziju u zavisnosti od veličine fajla Windows 10 virtuelne mašine.

Nakon završene konverzije u VMware Player programu ću kliknuti na Open a Virtual Machine opciju i selektovati konverktovani ova file na disku, odnosno konverktovanu Windows 10 virtuelnu mašinu.

U Import Virtual Machine prozoru kliknut ću na kliknut ću na Import. Dodatno se može promijeniti ime virtuelne mašine kao i njena lokacija na disku ali to nije potrebno raditi u ovom slučaju.

Nakon importovanja, Windows 10 virtueelna mašina se može korisititi u VMware Player programu.

Kreiranje virtuelne mašine sa programom VirtualBox – Korak po korak objašnjenje

Virtuelne mašine predstavljaju odličan način za instalaciju i testiranje različitih verzija operativnih sistema bez negativnih posljedica po postojeći host sistem ili “fizički” računar. Također, su i pogodne za instalaciju, testiranje kao i upotrebu različitih programa i njihovih verzija bez pojedinačne instalacije i deinstalacije programa na host sistemu. Ista ili različita verzija programa može se u isto vrijeme koristiti na različitim verzijama operativnih sistema instaliranih pokrenutih u virtuelnoj mašini. U ovom primjeru ću prikazati kreiranje virtuelne mašine sa programom VirtualBox 5, najboljim besplatnim programom za kreiranje i administraciju virtuelnih mašina.

  • Nakon instalacije i pokretanja programa, klik na New ili Machine-New za kreiranje nove virtuelne mašine.

  • Create Virtual Machine prozoru u polje Name unosi se naziv virtuelne mašine (u mom primjeru WIndows 10), u polju Type unosi se tip operativnog sistema koji će se instalirati u virtuelnoj mašini (Windows, Linux ili neki drugi tip) i u polju Version se unosi verzija operativnog sistema (32-bitna ili 64-bitna) koja će se instalirati . Klik na Next.

  • U narednom prozoru se određuje kapacitet RAM memorije za virtuelnu mašinu. Klik na Next.

  • Potrebno je kreirati novi virtuelni hard disk na koji će se instalirati operativni sistem, kao što je to slučaj sa fizičkim računarom gdje se operativni sistem instalira na fizički hard disk. Može se i dodati postojeći već kreirani virtuelni hard disk izborom opcije Use an existing virtual hard disk file ili ne kreirati novi nego kasnije u postavkama kreirane virtuelne mašine kreirati novi. Klik na Create.

  • U naredna dva prozora potrebno je izabrati tip hard diska (VDI) i način korištenja prostora na hard disku u zavisnosti od podataka na njemu. Klik na Next.

  • Nakon određivanja kapaciteta virtuelnog hard diska, klik na Create. Također, naziv virtuelne mašine se mogao promijeniti kao i njena lokacija klikom na žuti folder ali to nije potrebno.

Na ovaj način je kreirana nova virtuelna mašina u mom primjeru  Windows 10 virtuelna mašina na koju će se instalirati Windows 10 operativni sistem i ostali programi.

Ninite-Automatska instalacija programa

Automatska instalacija programa predstavlja brži i jednostavniji način instalacije programa bez provođenja kompletne instalacijske procedure. Kompletan proces instalacije programa je automatizovan. Programi se mogu automatski instalirati sa www.ninite.com sajta.

ScreenHunter_08 Feb. 05 15.10

Prednosti ovakvog načina istalacije su slijedeće:

  • Uvijek se instalira posljednja stabilna verzija programa
  • Vrši se automatska nadogradnja programa
  • Instalira se 32-bitna ili 64-bitna verzija programa u zavisnosti od tipa sistema
  •  Ne instaliraju se razni dodaci sa programima kao što su toolbars i ostali dodaci
  • Kompletan process instalacije svakog programa je u potpunosti automatiziran, a samim tim se značajno skraćuje vrijeme instalacije
  •  Nema restarta virtuelne mašine u toku i na kraju instalacije programa
  • Ne instaliraju se ponovo već instalirani up-to-date programi
  • Kompletan proces instalacije se odvija u pozadini

Na primjer da bi se automatski instalirao program AIMP player  potrebno je na www.ninite.com sajtu selektovati AIMP program i kliknuti na Get Installler, Svi programi na ovom sajtu su podijeljeni po logičkim kategorima. Svaka kategorija sadrži određen broj programa koji se mogu automatski instalirati.

ScreenHunter_656 Jul. 05 22.20Klik na Save za spašavanje i preuzimanje Ninite AIMP Installer.exe

ScreenHunter_657 Jul. 05 22.22

Nakon preuzimanja potrebno je dva puta kliknuti na Ninite AIMP Installer.

ScreenHunter_658 Jul. 05 22.27

 AIMP program se preuzima i instalira.

ScreenHunter_661 Jul. 05 22.46

Nakon instalacije programa klikna Close. Na ovaj način program AIMP je instaliran bez prethodne potrebe da se preuzima sa sajta i nakon toga instalira.

ScreenHunter_662 Jul. 05 22.47ScreenHunter_663 Jul. 05 23.07

DriverPack Solution 17 – Automatska instalacija drivera

DriverPack Solution 17 je program za automatsku instalaciju drivera. Preuzima sa www.drp.su sajta. Program skenira hardvedrske komponente i automatski instalira ili nadograđuje potrebne drajvere čime pojednostavljuje kompletan proces instalacije potrebnih drivera bez pojedinačne instalacije svakog drivera sa CD-a ili preuzimanja sa interneta i naknadne instalacije. Sadrži bazu sa prekom milion drivera za veliki broj hardverskih komponenata različitih proizvođača. Ova baza drivera je čak i veća od baze koju koristi Windows Update i brže se nadograđuje novim verzijama drivera zbog češće kolaboracije za proizvođačima hardverskih komponenti. Bitno je napomenuti da je program siguran za korištenje jer ne sadrži viruse niti druge skrivene maliciozne programe. Jednostavan je za korištenje i ima pregledan grafički interface.

Neke od osnovnih karakteristika programa su:

  • Automatska instalacija potrebnih drivera u kratkom vremenskom periodu
  • Program je besplatan
  • Jednostavnost korištenja programa i preglednost interfejsa
  • Ušteda vremena, odnosno instalacija drivera bez korištenja CD-ova ili DVD-ova za svaku pojedinačnu komponentu
  • Podrška odnosno potpuna kompatibilnost sa svim verzijama operativnoh sistema (Windows XP, 7,8,10) bilo da se radi o 32-bitnim ili 64-bitnim verzijama
  • Nadogradnja postojećih drivera novim i posljednjim verzijama
  • Svi driveri za sve komponente na jednom DVD-u
  • Ne sadrži viruse ili neke druge maliciozne programe

U ovom primjeru ću koristiti ISO file (11 GB), odnosno kompletan program bez naknadnog preuzimanja sa interneta. Klikom na Download se prvo preuzima torrent file, 

a sa odgovarajućim programom se preuzima kompletan program.

Nakon pokretanja programa  

u Drivers kategoriji mogu se vidjeti nove verzije drivera za hardverske komponenete koje će se automacki instalirati klikom na Install automatically opciju nakon selekcije drivera.

Software kategorija sadrži preporučene programe za instalaciju. Označavanjem pojedinačnog ili svih programa i klikom na Install needed programs vrši se instalacija.

Security kategorija sadrši programe sa deinstalaciju. izborom odgovarajućeg programa i klikom na Remove unwanted software opciju vrši se deinstalacija instaliranih programa.

Diagnostics kategorija daje sumarni prikaz harverskih komponenata u računaru.

Windows 10 Enterprise instalacija

U ovom primjeru ću objasniti instalaciju posljednje Microsoftove verzije operativnog sistema, odnosno Windows 10 Enterprise verzije operativnog sistema u virtuelnoj mašinii koju sam kreirao koristeći program VirtualBox 5, najboljeg besplatnog programa za kreiranje i administraciju virtuelnih mašina. Program ću preuzeti sa www.virtualbox.org sajta. 

VirtualBox predstavlja odlično rješenje za IT administratore i druge korisnike i eksperte iz oblasti informacionih tehnologija, jer omogućava instaliranje i testiranje raznih verzija podržanih operativnih sistema i programa, kreiranje, konfigursanje i rad u virtuelnom mrežnom okruženju, kreiranje virtuelnih hard diskova, pokretanje i rad sa prekonfigurisanim virtuelnim mašinama kao i ostale napredne mogućnosti koje ovaj program omogućava bez negativnih posljedica po postojeći host sistem. Instalacija Windows 10 operativnog sistema na fizičkom računaru se ne razlikuje od instalacije u virtuelnoj mašini. Windows 10 Enterprise se preuzima sa www.technet.microsoft.com sajta klikom na Evaluate Now link, a nakon toga i klikom na Windows 10 Enterprise link. 

Ovo je probna potpuno fukcionalnna 90-to dnevna verzija operativnog sistema. Preuzeti image fajl operativnog sistema može se snimiti na DVD ili direktno koristiti bez predhodnog snimanja na DVD u procesu instalacije u virtuelnoj mašini. U ovom primjeru ću koristiti image fajl prilikom instalacije.

– Kreiranje virtuelne mašine

Nakon preuzimanja i instalacije VirtualBox 5 programa prelazi se na kreiranje virtuelne mašine na koju će se instalirati Windows 10 Enterprise operativni sistem.

  • U pokrenutom programu potrebno je kliknuti na New za početak procesa kreiranja virtuelne mašine.

  • U Create Virtual Machine prozoru u polje Name unosi se naziv virtuelne mašine (Windows 10), u polju Type unosi se tip operativnog sistema koji će se instalirati u virtuelnoj mašini (Microsoft Windows) i u polju Version se unosi verzija operativnog sistema koji će se instalirati (Windows 10 (64-bit)). Klik na Next.

  • U narednom prozoru se određuje kapacitet memorije za virtuelnu mašinu. Klik na Next.

  • Potrebno je kreirati novi virtuelni hard disk na koji će se instalirati operativni sistem, kao što je to slučaj sa fizičkim računarom gdje se operativni sistem instalira na fizički hard disk. Klik na Create.

  • U naredna dva prozora potrebno je izabrati tip hard diska (VDI) i način korištenja prostora na hard disku u zavisnosti od podataka na njemu. Klik na Next.

  • Nakon određivanja kapaciteta virtuelnog hard diska, klik na Create. Također, naziv virtuelne mašine se mogao promijeniti kao i njena lokacija klikom na žuti folder ali to nije potrebno.

Na ovaj način je kreirana Windows 10 virtuelna mašina na koju će se instalirati Windows 10 Enterprise operativni sistem.

– Instalacija Windows 10 operativnog sistema

  • Nakon kreiranja viretuelne mašine prelazi se na instalacju operativnog sistema. Da bi se pokrenula virtuelna mašina potrebno je kliknuti na Start.

  • U Select start-up disk prozoru potrebno je kliknuti na žuti folder i selektovati image fajl operativnog sistema sa lokacije na kojoj je preuzet i koji će se instalirati. Nakon selekcije image fajla klik na Start.

U Windows Setup prozoru klik na Next nakon izbora jezika instalacije (Language to install), vremenskog i valutnog formata (Time and currency format), kao i jezičkog izbora tastature (Keyboard or input method).

Klik na Install now da bi počeo proces instalacije operativnog sistema.

Klik na I accept the licence terms opciju, a nakon toga na Next u Licence terms prozoru.

Kao tip instalacije u Which type of installation do you want? prozoru ponuđene su dvije opcije instalacije ili dva tipa instalacije operativnog sistema:

  • Upgrade: Install Windows and keep files, setting, and applications opcijom vrši se nadogradnja predhodne verzije operativnog sistema sa novom verzijom bez brisanja postojećih fajlova i programa i formatiranja hard diska (virtuelnog hard diska). Dakle, svi fajlovi i progami ostaju netaknuti a samo se vrši nadogradnja operativnog sistema.
  • Custom: Install Windows only (advanced) opciju kojom se svi postojeći fajlovi i programi brišu, hard disk se formatira i instalira se operativni sistem.

Potrebno je izabrati drugu opciju.

Klik na Next u Where do you want to install Windows? prozoru nakon selekcije kreiranog hard diska (virtuelnog) na koji će se instalirati operativni sistem.

Slijedi instalacija Windows 10 Enterprise operativnog sistema.

Nakon instalacije slijede podešavanja. Klik na Use Express settings.

Klik na Next nakon unosa imena ili nekog drugog naziva u polje Whos going to use this PC?, odnosno ko će korisitit ovaj PC ili virtuelnu mašinu u ovom primjeru. Šifra se može a i ne mora unijeti.

Na ovaj način Windows 10 Enterprise operativni sistem je uspješno instaliran i izvršena su osnovna podešavanja. 

Potrebno je još poslije instalacije ukloniti image file sa kojeg se instalirao operativni sistem slično kao i kod fizičkog računara gdje je potrebno izvaditi instalacijski DVD iz DVD-ROM uređaja jer više nije potreban i neće se koristiti. Nakon selekcije Windows 10 virtuelne mašine i izbora Settings opcije, otvara se Windows 10 – Settings prozor gdje se vrše sva potrebna podešavanja za virtuelnu mašinu. Klik na Storage opciju. U Storage Tree kategoriji potrebno je selektovati image file i kliknuti na Remove selected storage attachment opciju u donjem dijelu prozora. Klik na OK nakon završetka. Na ovaj način je uklonjen instalacijski image file.

Ovo je bio detaljan vodič kojim sam korak po korak prikazao proces kreiranja virtuelne mašine programom VirtualBox i instalaciju posljednje verzije Windows operativnog sistema, odnosno Windows 10 Enterprise verzije operativnog sistema.

VirtualBox 5 – Definisanje programa i objašnjenje osnovnih pojmova

VirtualBox je program za kreiranje, konfigurisanje i administraciju virtuelnih mašina

Kreiranje virtuelne mašine kao prvi i osnovni korak podrazumijeva proces prilikom kojeg se određuje naziv virtuelne mašine, tip i verzija guest operativnog sistema koji će se instalirati u virtuelnoj mašini, kao i komponente virtuelne mašine (virtuelni hard disk, RAM memorija). Konfigurisanje i administracija virtuelne mašine podrazumijeva naknadno podešavanje komponenata i ostalih parametara kreirane virtuelne mašine, kao i njeno korištenje.

Predstavlja odlično rješenje za IT administratore i druge korisnike i eksperte iz oblasti informacionih tehnologija, jer omogućava instaliranje i testiranje raznih verzija podržanih operativnih sistema i programa, kreiranje, konfigursanje i rad u virtuelnom mrežnom okruženju, kreiranje virtuelnih hard diskova, pokretanje i rad sa prekonfigurisanim virtuelnim mašinama kao i ostale napredne mogućnosti koje ovaj program omogućava bez negativnih posljedica po postojeći host sistem.

Program proširuje mogućnosti postojećeg host sistema jer omogućava rad sa više operativnih sistema i njihovih verzija unutar kreiranih virtuelnih mašina, kao i rad sa više različitih programa u isto vrijeme. Na primjer na host sistemu sa Intel-ovim ili AMD-ovim procesorom, sa hard diskom kapaciteta 1 TB, RAM memorijom od 4 GB, kao i ostalim dodatnim komponentama sistema, može se preuzeti i instalirati VirtualBox program, kreirati četiri ili pet virtuelnih mašina, instalirati operativni sistemi i programi, a zatim ih pokrenuti u isto vrijeme. Naravno, kreirane virtuelne mašine i instalirani programi ne moraju se uvijek pokretati i koristiti u isto vrijeme.

Ako želimo da testiramo Windows 10 operativni sistem, kao i druge programe, kreiramo virtuelnu mašinu, instaliramo Windows 10 operativni sistem sa programima, bez potrebe za njegovom instalacijom na host sistemu, odnosno bez potrebe za čistom instalacijom operativnog sistema. Na taj način nastavljamo koristiti host operativni sistem bez gubitka podataka i potrebnog formatiranja hard diska, a u isto vrijeme koristimo operativni sistem i ostale instalirane programe, kao na host sistemu. Naredna slika prikazuje Windows 10 Enterprise virtelnu mašinu.

screenhunter_25-oct-11-00-34

Iduće dvije slike prikazuju Solus Linux i Fedora Linux vitruelne mašine.

e7e07-screenhunter_1462bdec-2b082b19-33

Virtuelna mašina pored instalacije, testiranja različitih verzija operativnih sistema i programa, može se koristiti i kao web server za instalaciju i konfiguraciju content management systems (CMS), kao što su: Joomla!, Drupal, WordPress, dotCMS, za kreiranje statičkih i dinamičkim web sajtova i stranica, za instalaciju i konfiguraciju relacionih baza podataka, kao što su: MySQL, SQLlite, SQL Server Express, testiranje ISO Image fajlova. Na slijedćim slikama su predstavljeni COMODO Rescue Disk i Dr.Web LiveCD.

Naravno, ovo su samo neki od primjera korištenja virtuelnih mašina. VirtualBox pruža još niz drugih mogućnosti kao što su rad u mrežnom okruženju, instalacija prekonfigurisanih virtuelnih mašina (virtual appliances) i još dosta naprednih mogućnosti. 

– Objašnjenje osnovnih pojmova

Prilikom definisanja i prezentiranja VirtualBox programa sam koristio pojmove, koje ću objasniti i grafički predstaviti, a koji su bitni za potpuno razumijevanje programa.

  • Virtuelna mašina (VM) – predstavlja softverski računar, odnosno računar unutar računara koji koristi resurse host sistema, odnosno fizičkog računara. Na virtuelnoj mašini se instalira operativni sistem koristeći image fajlove ili CD/DVD medij i ostali programi na isti način kao i na fizički računar.

  • Host sistem ili host računar – fizički računar na kojem je instaliran operativni sistem, bilo da se radi o Microsoft Windows operativnom sistemu ili nekom drugom operativnom sistemu.

  • Host operativni sistem – operativni sistem koji se instalira na host sistemu ili host računaru, odnosno na fizičkom računaru na kojem se instalira i VirtualBox program.

  • Guest operativni sistem – opeartivni sistem koji se instalira i pokreče u virtuelnoj mašini (VM). VirtualBox podržava Microsoft Windows, Linux, Novell Netware, SunSolaris kao i ostale operativne sisteme.

  • Virtual Appliances – predstavljaju gotove prekonfigurisane softverske pakete koji dolaze zajedno sa operativnim sistemom i programima, odnosno virtuelne mašine koje se preuzimaju i koriste bez predhodne potrebe za instalacijom operativnog sistema a nakon toga i instalacijom programa.

  • Guest Additions – softverski dodaci koji se instaliraju u virtuelnoj mašini, a koji poboljšavaju interakciju između host i guest operativnih sistema i unaprijeđuju performanse guest operativnih sistema.

  • Virtuelni hard disk – fajl ili grupa fajlova koji se predstavlja kao fizički hard disk u guest operativnom sistemu. Ovi fajlovi se nalaze na fizičkom hard disku host sistema ili servera. Predstavlja jednu od najbitnijih komponenti u virtuelnoj mašini kao što je i fizički hard disk jedna od najbitnijih komponenti u računaru (host sistemu).