Apache OpenOffice – Besplatni Office paket

Apache OpenOffice je besplatni Office paket sa velikim brojem funkcija i mogućnostima koje čak nemaju ni neki komercijalni programi. Kao takav predstavlja odličnu alternativu komercijalnim office paketima. Obuhvata slijedeće programe.

  • Writer – program za obradu teksta

  • Calc – program za kreiranje i rad sa tabelama

  • Impress – program za kreiranje prezentacija

  • Draw – program za rad sa vektorskom grafikom

  • Base – program za kreiranje relacionih baza podataka

  • Math – program za kreiranje matematičkih formula i rad sa formulama

Njegove prednosti u odnosu na druge office pakete su:

  • Program je u potpunosti besplatan
  • Mnoge funkcije koje su dodatak u drugim office paketima i koje se plaćaju kao što je eksportovanje dokumenata u pdf formatu su besplatne u ovom paketu
  • Instalacija paketa i na drugim operativnim sistemima kao, što su Linux i Mac OS X
  • Međusobna integracija paketa (programa)
  • Konsistentnost grafičkog interfejsa (GUI) svih programa paketa
  • Podešavanje opcija svakog programa je na nivou pojedinačnog programa, a ne na nivou cijelog paketa
  • Open Source licenca
  • Podrška za veliki proj programskih ekstenzija koje proširuju funkcionalnost programa. Ekstenzije su besplatne, a preuzimaju sa https://www.openoffice.org/extensions/index.html sajta. Podijeljene su po kategorijama u zavisnosti od verzije i tipa operativnog sistema za koju su kreirane i programa za koji se koriste, i u zavisnosti od verzija Apache OpenOffice paketa.

Postoje i brojne druge prednosti Apache OpenOffice paketa.

Apache OpenOffice se preuzima sa www.openoffice.org sajta klikom na Download full installation opciju nakon izbora operativnog sistema, jezika programa i njegove verzije.

Ovo je opcija preuzimanja programa za Windows operativne sisteme. Za druge operativne siteme i njihove verzije potrebno je izabrati odgovarajući operativni sistem iz padajućeg menia.

Instalacija programa se ne razlikuje od instalacije bilo kog drugog programa.

Nakon završene instalacije dvostrukim klikom se pokreće program.

Izborom i klikom na odgovarajući program vrši se njegovo pokretanje.

Na slijedećoj slici je prikazan pokrenuti Impress program.

Windows 7 instalacija

Windows 7 operatvni sistem ću instalirati u virtuelnoj mašini koristeći image fajl sistema kojeg sam kreirao sa Ashampoo Burning Studio Free 6 Corporate Edition programom za snimanje CD/DVD medija.

U VMware Player  programu kliknut ću na Create a new Virtual Machine opciju.

ScreenHunter_23 May. 16 13.09New Virtual Machine Wizard prozoru, kao način instalacije guest operativnog sistema biram opciju Instaler disc image file (iso), odnosno instalaciju operativnog sistema upotrebom kreiranog Windows 7.iso fajla, kojeg klikom naBrowse selektujem na (C:) disku. Ovo je jedan od načina instalacije operativnog sistema. Mogao sam birati i prvu opciju, odnosno opciju Installer disc, odnosno instalaciju operativnog sistema direktno sa originalnog Windows 7 Professional DVD diska. U ovom primjeru sam izabrao kreirani Windows 7.iso fajl.

ScreenHunter_214 Jun. 06 23.41

New Virtual Machine Wizard obavještava da operativni sistem koji se želi instalirati podržava Easy Install metodu. To znači da je instalacija automatizovana i da se neki parametri neće određivati u toku procesa instalacije, kao i da se VMware Tools također instaliraju. Klikom na Next, u narednom prozoru ispunjavamo osnovne informacije potrebne za Easy Install metodu instalacije operativnog sistema, a koje se koriste prilikom instalacije Windows 7 Professional operativnog sistema. Osnovne informacije obuhvataju slijedeće:

  • Windows product key – serijski broj operativnog sistema. Nije obavezan pošto se instalira 30-to dnevna trial verziju Windows 7 Professional koja se može naknadno aktivirati.
  • Version of Windows to install – verzija operativnog sitema koja se instalira. U mom primjeru sam izabrao Windows 7 Professional verziju.
  • Full name – ime korisnika. Upisao sam svoje ime u primjeru
  • Password – šifra. Nije obavezna
  • Confirm – Ako je u polju Password upisana šifra, u ovom polju se opet ponavlja.
  • Log on automatically (requires a password) – potrebno predhodno upisati šifru u polje Password i ponoviti upis šifre u polje Confirm da bi ova opcija postala aktivna. U suprotnom se ne koristi.

Klik na Next nakon ispunjavanja potrebnih polja.

ScreenHunter_215 Jun. 07 20.58

VMware Player obavještava da nije upisan serijski broj Windows 7 operativnog sistema u predhodnom prozoru u polju Windows product key i da će se sistem instalirati bez njega, ali da se Windows mora aktivirati poslije. Klik naYes.

ScreenHunter_218 Jun. 07 21.38

U polju ispod Virtual machine name upisuje se ime virtuelne mašine. Virtuelna mašina će se zvati Windows 7 Professional. Lokaciju na disku, gdje su smješteni svi fajlovi koji su vezani za virtuelnu mašinu, nije potrebno mijenjati. Klik na Next.

ScreenHunter_219 Jun. 07 21.46

Maksimalni kapacitet diska je 50 GB pošto će se instalirati i programi nakon instalacije operativnog sistema. Ostale opcije se ne mijenjaju. Klik na Next.

ScreenHunter_220 Jun. 07 21.55

Klikom na Finish kreirana je Windows 7 Professional virtuelna mašina i spremna za instalaciju operativnog sistema. Nakon kreiranja virtuelne mašine prelazimo na instalaciju operativnog sistema. U VMware Player 5 programu selektovat ću Windows 7 Professional virtuelnu mašinu i kliknut ću na Play virtual machine opciju.

ScreenHunter_223 Jun. 07 22.50

Nakon pokretanja virtuelne mašine crni prozor sa windows logo i Starting Windows tekstom se pojavljuje.

ScreenHunter_227 Jun. 07 23.18

Pošto je automatizovana metoda instalacije, odnosno pošto se primjenjuje Easy Install metoda instalacije, neki parametri u toku procesa instalacije su automatski određeni. Također, potrebno je instalirati VMware Tools klikom na Download and Install.

ScreenHunter_232 Jun. 08 11.52

Klikom na Close preuzimanje VMwate Tools 9.2.3 je završeno.

ScreenHunter_234 Jun. 08 12.07

Slijedi proces instalacije operativnog sistema .

ScreenHunter_235 Jun. 08 12.11

Poslije još restarta operativni sistem je u potpunosti instaliran.

ScreenHunter_237 Jun. 08 12.20

Tip mreže određuje se izborom jedne od ponuđenih mrežnih opcija. Home Group mogućnost za dijeljenje fajlova i za ostale mogućnosti rada u mreži mogu se preskočiti klikom na Cancel.

ScreenHunter_238 Jun. 08 12.23

Nakon završetka osnovnog podešavanja pojavljuje se Windows 7 desktop i možemo da nastavimo sa radom.

Lucid Puppy Linux

Lucid Puppy 5 je besplatna distribucija Linuxa, odnosno besplatan operativni sistem. Kompletan operativni sistem se učitava u RAM memoriju i nije potreban hard disk za njegovu instalaciju. 

 To znači ako je hard disk neispravan ili ako je oštećen, još uvijek se može koristiti računar, odnosno može se operativni sistem snimiti i pokrenuti sa CD-a ili USB stika. Na taj način se značajno smanjuju hardverski troškovi. Izuzetno je brz i idealan je za korištenje na starijim računarima i laptopima. Jednostavan je za upotrebu i zahtijeva veoma malo tehničkog predznanja. Zauzima malo prostora na disku, 130 MB i malo sistemskih resursa. Uključuje različite vrste programa kao što su: AbiWord 2.8.6, Geany text editor0.21, ePDFView PDF viewer 0.1.7, XineDVD player 0.99.6, gnome-mplayer 1.0.4, Gnumeric Spreadsheet 1.10.13, HomeBank 4.2.1 i ostale programe. Također, Lucid Puppy 5 dolazi i sa različitim verzijama popularnih web pretraživača: Firefox, Seamonkey, Cromium Ubuntu Chrome Browser, Opera i Iron Chrome Based Browser. 

Pored programa Puppy Package Manager (PPM), odnosno programa za instalaciju ili deinstalaciju programa ili paketa (termin paket se u Linux terminologiji koristi kao naziv za program), dodatno pojednostavljenje korištenja Lucid Puppy 5 operativnog sitema je i program Quickpet 4.5 koji predstavlja alternativu osnovnom programu Puppy Package Manager (PPM) i omogućava brzu i jednostavnu instalaciju programa ili paketa koji su podijeljeni po kategorijama: Popular Pets, Internet Pets, Useful Pets, Sfs Get i Drivers. Na primjer kategorija Drivers sadrži drajvere za grafičke kartice, odnosno za različite tipove grafičkih kartica, a kategorija Internet Pets sadrži web pretraživače i e-mail klijente. Programi (paketi) se nakon selektovanja preuzimaju i instaliraju sa Interneta. 

Migracija virtuelnih mašina

Migracija virtuelnih mašina iz jednog programa za virtualizaciju u drugi predstavlja proces u kojem se virtuelna mašina eksportuje iz jednog programa u drugi u određenom formatu. Na primjer ako smo kreirali virtuelnu mašinu u VirtualBox programu, tada tu virtuelnu mašinu možemo migrirati i pokrenuti u VMware Player programu bez potrebe da ispočetka tu istu virtuelnu mašinu kreiramo u VMware Player-u. VirtualBox i VMware Player koriste različite formate za virtuelne mašine, ali zajedničko im je što podržavaju OVF format (Open Virtualization Format), tako da virtuelna mašina kreirana u VirtualBox programu može se pokrenuti u VMware Player programu nakon konverzije u OVF format.

U narednom primjeru ću prikazati na koji način se može virtuelna mašina kreirana sa VirualBox programom migrirati i pokrenuti u VMware Player programu. Koristit ću Windows 10 virtuelnu mašinu.

Iz File menia kliknut ću Export Appliance… opciju.

Klik na Next nakon selektovanja virtuelne mašine.

U Export Virtual Appliance prozoru potrebno je odrediti lokaciju i format virtuelnw mašine. Klik na Next.

Potrebno je određeno vrijeme za konverziju u zavisnosti od veličine fajla Windows 10 virtuelne mašine.

Nakon završene konverzije u VMware Player programu ću kliknuti na Open a Virtual Machine opciju i selektovati konverktovani ova file na disku, odnosno konverktovanu Windows 10 virtuelnu mašinu.

U Import Virtual Machine prozoru kliknut ću na kliknut ću na Import. Dodatno se može promijeniti ime virtuelne mašine kao i njena lokacija na disku ali to nije potrebno raditi u ovom slučaju.

Nakon importovanja, Windows 10 virtueelna mašina se može korisititi u VMware Player programu.

Windows 8.1 instalacija

ScreenHunter_27 Feb. 09 12.24

U ovom primjeru ću pokazati instalaciju posljednje verzije Microsoftovog operativnog sistema, odnosno Windows 8.1 operativnog sistema. Windows 8.1 Enterprise operativni sistem preuzeti ću sa www.technet.microsoft.com sajta klikom na GET STARTED NOW link i izbora odgovarajuće verzije. Ovo je probna potpuno funkcionalna 90-to dnevna verzija operativnog sistema koja dodnosi dosta novih mogućnosti u odnosu na Windows 8. Navedeni operativni sistem ću instaliati u viruelnoj mašini kreiranoj programom VMware Player 6.

ScreenHunter_11 Feb. 07 20.23

VMware Player 6 ću preuzeti sa www.vmware.com sajta, a nakon toga i instalirati program.

ScreenHunter_12 Feb. 08 13.00

  1. U  VMware Player 6 programu ću  kliknuti  na Create a new Virtual Machine
  2. New Virtual Machine Wizard prozoru, kao način instalacije operativnog sistema biram opciju Installer disc image file (iso: odnosno instalaciju operativnog sistema koristeći preuzeti  Windows 8.1 Enterprise image fajl. Nakon selegtovanja image fajla sa diska potrebno je kliknuti na Next 
  3. U polju ispod Virtual machine name potrebno je upisati ime virtuelne mašine. Virtuelna mašina će se zvati Windows 8.1 Enterprise. Lokacija na disku gdje su smješteni fajlovi i folderi koji su vezani za virtuelnu mašinu se ne mijenja. Klik na Next
  4. Maksimalni kapacitet diska je 60 GB pošto će se instalirati i programi nakon instalacije operativnog sistema. Ostale opcije se ne mijenjaju. Klik na Next
  5. Klik na Finish i Windows 8.1 Enterprise virtuelna mašina na koju će se instalirati operativni sistem je kreirana

ScreenHunter_13 Feb. 08 13.12

Nakon kreiranja virtuelne mašine prelazi se na instalaciju operativnog sistema. U VMware Player 6 programu ću selektovati Windows 8.1 Enterprise virtuelnu mašinu i kliknuti na Play virtual machine.

ScreenHunter_14 Feb. 08 13.16

Kreirana virtuelna mašina se pokreće i pojavljuje se crni prozor sa Windows logo.

ScreenHunter_15 Feb. 08 13.24

Klik na Next nakon podešavanja osnovnih jezičkih postavki, vremenskog i valutnog formata.

ScreenHunter_16 Feb. 08 13.32

Da bi počeo proces instalacije klik na Install now opciju.

ScreenHunter_17 Feb. 08 13.35

U slijedećem prozoru klik na I Accept the licence terms, a zatim na Next.

ScreenHunter_18 Feb. 08 13.38

Biram Custom: Install Windows only (advanced) kao tip instalacije za čistu instalciju operativnog sistema, za razliku od Upgrade opcije koja je za nadogradnju podržanih operativnih sistema novom verzijom.

ScreenHunter_19 Feb. 08 13.41

U slijedećem prozoru potrebno je kliknuti na Next nakon izbora diska, odnosno nakon izbora  kreiranog virtuelnog hard diska prilikom procesa kreirana virtuelne mašine na koji će se instalirati operativni sistem.

ScreenHunter_20 Feb. 08 13.45

Nakon izbora diska počinje instalacija operativnog sistema.

ScreenHunter_25 Feb. 09 11.45

Nakon završetka instalacije operativnog sistema i restarta virtuelne mašine, u Personalize prozoru upisuje se ime računara u polju ispod naziva PC name, a zatim klik na Next.

ScreenHunter_26 Feb. 09 12.00

Poslije završetka procesa podešavanja pojavljuje se Windows 8.1 Enterprise desktop.

ScreenHunter_27 Feb. 09 12.24

ScreenHunter_28 Feb. 09 12.50

Na ovaj način je instaliran potpuno funkcionalni  WIndows 8.1 Enterprise operativni sistem u virtuelnoj mašini.

Instalacija Fedora 25 Linuxa

U ovom primjeru ću pokazati instalaciju Fedora 25 distribucije Linux operativnog sistema u virtuelnoj mašini. Fedora Linux ću preuzeti sa www.getfedora.org sajta klikom na Download Now link u WORKSTATION kategoriji operativnog sistema i izborom 64-bitne ili 32-bine verzije u Other Downloads kategoriji. 

Program za kreiranje virtuelne mašine na koju ću instalirati navedeni operativni sistem će biti VirtualBox 5 kojeg ću preuzeti sa www.virtualbox.org sajta. 

Nakon kreiranja viretuelne mašine prelazi se na instalaciju Fedora operativnog sistema. Da bi se pokrenula virtuelna mašina potrebno je kliknuti na Start i u Select start-up disk prozoru potrebno je kliknuti na žuti folder i selektovati image fajl operativnog sistema sa lokacije na kojoj je preuzet i koji će se instalirati. Nakon selekcije image fajla klik na Start.

Među ponuđenim opcijama potrebno je izabrati  Start Fedora – Workstation – Live 25 opciju.

Welcome to Fedora prozoru vršim izbor između dva načina instalacije Fedora operativnog sistema i to:

  • Try Fedora– pokretanje i korištenje operativnog sistema bez instalacije i brisanja postojećeg operativnog sistema
  • Install to Hard Drive– instalacija operativnog sistema i brisanje postojećeg (ako je bio instaliran) ili instalacija na prazan u ovom slučaju virtuelni hard disk kojeg sam kreirao ranije u procesu definisanja virtuelne mašine

Biram opciju Install to Hard Drive.

Klik na Continue nakon izbora jezičkih postavki.

Klik na Begin Installation u INSTALLATION SUMMARY prozoru, odnosno prozoru koji sumarno prikazuje osnovne postavke prije početka instalacije operativnog sistema. Postavke uključuju:

  • Podešavanje tastature (KEYBOARD).
  • Određivanje diska ili particije (u mom primjeru virtuelnog diska) na koji će se instalirati operativni sistem (INSTALLATION DESTINATION).
  • Podešavanje vremena i datuma (TIME AND DATE).
  • Podešavanje mrežnih postavki sistema (NETWORK AND HOST NAME).

Potrebno je još unijeti password (ROOT) prilikom logovanja u sistem u USER SETTING opciji.

Klik na Quit nakon uspješne instalacije operativnog sistema.

Pojavljuje se Fedora Desktop. Na ovaj način je operativni sistem u potpunosti instaliran i spreman za rad.

Potrebno je još poslije instalacije ukloniti image file sa kojeg se instalirao operativni sistem slično kao i kod fizičkog računara gdje je potrebno izvaditi instalacijski DVD iz DVD-ROM uređaja jer više nije potreban i neće se koristiti. 

Nakon selekcije Fedora 25 virtuelne mašine i izbora Settings opcije, otvara se Fedora 25 – Settings prozor gdje se vrše sva potrebna podešavanja za virtuelnu mašinu. Klik na Storage opciju. U Storage Tree kategoriji potrebno je selektovati image file i kliknuti na Remove selected storage attachment opciju u donjem dijelu prozora. Klik na OK nakon završetka. Na ovaj način je uklonjen instalacijski image file.

Ovo je bio korak po korak vodič u kom sa pokazao instalaciju posljednje verzije Fedora distribucije Linux operativnog sistema u virtuelnoj mašini.

LibreOffice 5 – Besplatni Office paket

LibreOffice je jedan od najboljih besplatnih Office paketa sa velikim brojem funkcija i mogućnostima koje čak nemaju ni neki komercijalni programi. Kao takav predstavlja odličnu alternativu komercijalnim office paketima. Obuhvata slijedeće programe:

  • Writer – program za obradu teksta
  • Calc – program za kreiranje i rad sa tabelama
  • Impress – program za kreiranje prezentacija
  • Draw – program za rad sa vektorskom grafikom
  • Base – program za kreiranje relacionih baza podataka
  • Math – program za kreiranje matematičkih formula i rad sa formulama

Njegove prednosti u odnosu na druge office pakete su:

  • Program je u potpunosti besplatan
  • Mnoge funkcije koje su dodatak u drugim office paketima i koje se plaćaju kao što je eksportovanje dokumenata u pdf formatu su besplatne u ovom paketu
  • Ima podršku za više od 40 jezika
  • Instalacija paketa i na drugim operativnim sistemima kao, što su Linux i Mac OS X
  • Međusobna integracija paketa (programa)
  • Konsistentnost grafičkog interfejsa (GUI) svih programa paketa
  • Podešavanje opcija svakog programa je na nivou pojedinačnog programa, a ne na nivou cijelog paketa
  • Open Source licenca
  • Podrška za veliki proj programskih ekstenzija koje proširuju funkcionalnost programa. Ekstenzije su besplatne, a za određene programe preuzimaju sa http://extensions.libreoffice.org/extension-center sajta. Podijeljene su po kategorijama i po verzijama LibreOffice paketa. Nakon preuzimanja se instaliraju u program uz pomoć Extension Managera

Postoje i brojne druge prednosti LibreOffice office paketa. LibreOffice se preuzima sa www.libreoffice.org sajta klikom na DOWNLOAD VERSION 5.2.4 opciju.

Ovo je opcija preuzimanja programa za Windows operativne sisteme. Za druge operativne siteme potrebno je kliknuti na LibreOffice for other operating systems link

i izabrati operativni sistem iz ponuđene liste.

Instalacija programa se ne razlikuje od instalacije bilo kog drugog programa.

Nakon završene instalacije, dvostrukim klikom se pokreće program.

Izborom programa u Create: kategoriji pokreće se program.

Na slijedećoj slici je prikazan pokrenuti Impress program.